Captagon: Tehlikeli Uyarıcı

17.08.2020

Captagon, kimyasal olarak amfetamin ve teofilinin birleşimiyle elde edilen, merkezi sinir sistemini hedef alan ve bağımlılık yapıcı etkisi son derece yüksek yasa dışı bir uyarıcı maddedir. İlk olarak 1961 yılında tıbbi amaçlarla geliştirilmiş olsa da ciddi kötüye kullanım riski ve sağlığa zararları nedeniyle 1980'li yılların ortalarından itibaren üretimi ve kullanımı dünya genelinde yasaklanmıştır. Günümüzde uyuşturucu pazarında "Captagon" logolu tabletler olarak satılan maddelerin içeriği ise çok daha büyük bir risk barındırmaktadır. Yapılan analizler, bu hapların artık orijinal bileşenlerini içermediğini; bunun yerine düşük kaliteli amfetamin, kafein ve bazen metamfetamin gibi zehirli maddelerin kontrolsüz karışımlarından oluştuğunu göstermektedir.

Captagon, toplumda “gece kuşu”, “kamyoncu ilacı” veya “iştah kesici” gibi isimlerle anılsa da beynin ödül yolunu doğrudan etkileyerek hızlı ve şiddetli bağımlılık yapar. İçeriğindeki amfetamin, dopamin salgısını artırarak kişiyi maddeye bağımlı hale getirir. Beynin normal işleyişini bozabilir ve uzun vadede kalıcı zararlar bırakabilir. En büyük tehlikesi ise kişilerin hızlı bir şekilde kontrolünü kaybederek bağımlılığa sürüklenmesidir.

Capatogon fiziksel olarak kan basıncında ani yükselme, kalp yetmezliği, kalp krizi ve epileptik nöbet risklerini doğrudan tetikler. Psikolojik etkileri ise daha da yıkıcıdır; kullanıcılar zamanla görsel ve işitsel halüsinasyonlar, paranoid düşünceler, algı bozulmaları ve derin bir depresyon sarmalına sürüklenir. Maddenin etkisi geçmeye başladığında kişi kendini büyük bir duygusal boşlukta ve aşırı yorgun hisseder; bu durumdan kurtulmak için tekrar maddeye yönelmek ise bağımlılık döngüsünü kronik hale getirir.

Aileler; çocuklarında veya yakınlarında fark ettikleri ani ve sağlıksız kilo kaybı, günlerce süren uykusuzluk, aşırı hareketlilik, huzursuzluk ve uyku düzenindeki ciddi bozulmalar gibi değişimlere karşı son derece dikkatli olmalıdır. Maddeyi bırakma sürecinde ortaya çıkan terleme, şiddetli mide krampları, anksiyete ve yoğun kabuslar gibi yoksunluk belirtileri uzman denetimi gerektirir. Unutulmamalıdır ki bağımlılık; genetik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu kronik bir beyin hastalığıdır. Bu süreçte cezalandırıcı değil, destekleyici bir yaklaşımla profesyonel tıbbi yardım, psikoterapi ve sosyal planlamayı içeren bütüncül bir tedavi yolu izlenmelidir.

Uzman Psikolog Teslime Merve Öztürk Patur

Kaynakça

• Alexandrescu, L. (2015). Captagon-Drug of Terror/ Captagon-Drogul Terror II. Romanian Journal of Forensic Science, 16(102), 2147.

• AL‐Imam, A., Santacroce, R., Roman‐Urrestarazu, A., Chilcott, R., Bersani, G., Martinotti, G., & Corazza, O. (2017). Captagon: use and trade in the Middle East. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental, 32(3), e2548.

• Ögel, K. (2017). Bağımlılık ve Tedavisi Temel Kitabı, İstanbul: 1.Baskı 77-351.

• T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, (2012), Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi Kılavuzu El Kitabı, Ankara.

• YEDAM Az Bilinen Maddeler Rehberi, Sürüm: 1.0, Ekim 2024.

Uzman Yazıları

Captagon: Tehlikeli Uyarıcı

PAYLAŞ